Ο L. Wittgenstein για την θρησκευτική πίστη

«Ο Wittgenstein δεν επιθυμεί να δει τον Θεό ή να βρει τους λόγους τής ύπαρξής Του. Πίστευε πως, αν μπορούσε να υπερβεί τον ε α υ τ ό του ―αν ερχόταν μια μέρα που “θα υποκλινόταν σε ένδειξη υποταγής μέχρι το χώμα”, τότε ο Θεός, τρόπον τινά, θα ερχόταν σ’ αυτόν∙ και τότε θα λυτρωνόταν.

Στα μαθήματά του περί θρησκευτικής πίστης, ο Wittgenstein επικεντρώνει την προσοχή του μόνο στο πρώτο μέρος τής πεποίθησης αυτής ―στην ά ρ ν η σ η τής χ ρ ε ί α ς λ ό γ ω ν για την χριστιανική πίστη. Τα μαθήματα αυτά, μέσα από την απόρριψη τού επιστημονικού τρόπου σκέψης ως α κ α τ ά λ λ η λ ο υ μέσου για την κατανόηση τής χριστιανικής πίστης, μοιάζουν με τα μαθήματα περί αισθητικής. Θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ως περαιτέρω επεξεργασία εκείνου που είχε πει στον [φίλο του] Drury: “Ο Russel και οι παπάδες έχουν κάνει άπειρη ζημιά, άπειρη ζημιά”. Γιατί όμως έβαλε τον Russel και τους παπάδες σ’ αυτή την καταδίκη; Διότι και οι δύο πλευρές υποστήριζαν την ιδέα ότι η φιλοσοφική δικαιολόγηση των θρησκευτικών πίστεων είναι απαραίτητη για να τους δώσει κανείς βάση. Τόσο ο άθεος [εννοεί τον Russel] που χλευάζει την θρησκεία διότι δεν βρίσκει α π ο δ ε ί ξ ε ι ς για τα δόγματά της, όσο και ο πιστός που προσπαθεί ν’ α π ο δ ε ί ξ ε ι την ύπαρξη τού Θεού, έχουν πέσει θύματα τού “άλλου” ―θύματα τής ειδωλολατρίας τού επιστημονικού τρόπου σκέψης. Οι θρησκευτικές πίστεις δεν είναι ανάλογες με τις επιστημονικές θεωρίες και δεν πρέπει να τις αποδεχόμαστε ή να τις απορρίπτουμε χρησιμοποιώντας τα ίδια αποδεικτικά κριτήρια.

Η εμπειρία που κάνει τον άνθρωπο να θρησκεύεται, επιμένει ο Wittgenstein, δεν είναι διόλου σαν την εμπειρία εξαγωγής ενός συμπεράσματος από ένα πείραμα ή τής συναγωγής από ένα σύνολο δεδομένων».

Ray Monk (καθηγητής φιλοσοφίας): Λούντβιχ Βιτγενστάιν: Το χρέος τής μεγαλοφυΐας [Εκδόσεις Scripta 1998, σ. 414-5, μετάφραση Γρηγόρης Ν. Κονδύλης, Επιμέλεια έκδοσης και επεξεργασία κειμένου Κωστής Μ. Κωβαίος]