English - Under Construction
βιογραφικόδραστηριότηταετυμοπερίεργαγνωστά έργαεργογραφίαάρθρα/μελέτεςοπτικοακουστικό υλικό
επιφυλλίδαεπικαιρότηταλεξιλόγιοεπικοινωνία
| Share
  
 

Λεξικό Συνωνύμων και Αντωνύμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας


 Από τα πιο λεπτά χαρακτηριστικά τής γλωσσικής επικοινωνίας τού ανθρώπου σε κάθε γλώσσα είναι η συνειδητή –συχνά επίπονη– αναζήτηση λέξεων πού δηλώνουν όμοια ή παρόμοια ή παρεμφερή ή συγγενή σημασία, ή μια σημασία που μπορεί να ποικίλλει υφολογικά ή να δίνει μια άλλη σημασιολογική χροιά. Αναφέρομαι σε ό,τι συνήθως αποκαλούμε χρήση συνωνύμων λέξεων στον λόγο μας.
Η επιλογή συνωνύμων θεωρείται γλωσσολογικά μια αυτόχρημα δημιουργική διεργασία, που συνδέεται με τη νοητική λειτουργία και την ικανότητα τού ανθρώπου να διακρίνει σε πρώτο επίπεδο τις ομοιότητες και τις διαφορές των εννοιών, σε δεύτερο επίπεδο τις ομοιότητες και τις διαφορές των σημασιών που αντιστοιχούν σε αυτές και σε τρίτο επίπεδο να τις εντάσσει σε κείμενο και σε ανάλογο γλωσσικό περιβάλλον. Καίριες γλωσσικές ανάγκες –όπως είναι η ακριβολογία, η λιτότητα, η πυκνότητα, η εννοιολογική διαφοροποίηση, ο σημασιολογικός σχολιασμός και χρωματισμός και, γενικότερα, η γλωσσική ευστοχία– υπηρετούνται σε μεγάλη έκταση από τη χρήση συνωνύμων. Παράλληλα, σε αυτή τη γλωσσική αναζήτηση σημαίνοντα ρόλο παίζει μια άλλη παράμετρος τής γλώσσας, η λεκτική ποικιλία. Πρόκειται για την «αισθητική» διάσταση τού γραπτού κατεξοχήν λόγου, για την αποφυγή τής ενοχλητικής επανάληψης των ίδιων λέξεων και αδιαφοροποίητων σημασιών εις βάρος τής λειτουργικής εναλλαγής σημασιολογικών αποχρώσεων, κυμάνσεων και διακρίσεων που φωτίζουν διαφορετικές όψεις τού μηνύματος. Επιγραμματικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα συνώνυμα στη γλώσσα αποτελούν «το άλας τού λόγου» και καθοριστικό χαρακτηριστικό κάθε απαιτητικού κειμένου.

Δείτε ολόκληρο τον Πρόλογο τού Λεξικού Συνωνύμων και Αντωνύμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας εδώ
 
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για το Λεξικό Συνώνυμων και Αντώνυμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας εδώ

ΓΕΝΙΚΑ

εισαγωγή
πρόλογος, προλεγόμενα, προοίμιο, πρελούδιο
Αν γενικώς το Λεξικό «ως το πρώτον βιβλίον» εκάστου έθνους, κατά τον Αδαμάντιο Κοραή, είναι «η συνάθροισις και έρευνα των συμβόλων με τα οποία εκφράζει τας ιδέας του», τότε ένα Λεξικό Συνωνύμων και Αντωνύμων, όπως το ανά χείρας, είναι ο κόσμος των σημασιών μιας γλώσσας, όπως δηλώνεται μέσα από το λεξιλόγιό της, οργανωμένος με βάση τις ομοιότητες (συνώνυμα) και τις διαφορές ή αντιθέσεις τους (αντώνυμα). Και επειδή η γλώσσα μας δεν είναι μόνο ο κόσμος μας (L. Wittgenstein), αλλά είναι συγχρόνως και η σκέψη μας, ο τρόπος με τον οποίο συλλαμβάνουμε, οργανώνουμε και εκφράζουμε τον κόσμο μας, δηλαδή τελικά μια «ταξινομία» τού κόσμου μας (F. de Saussure), η εκπληκτική ποικιλία, πολυμορφία και διαφοροποίηση στον κόσμο των σημασιών απηχεί εγγενώς αντίστοιχες ιδιότητες τής νόησής μας. Οι πολύμορφες απαιτήσεις τής νόησης και τής επικοινωνίας μας είναι που υπαγορεύουν τις εννοιολογικές διαφοροποιήσεις, τις επικοινωνιακές διακρίσεις και τις λεπτές αποχρώσεις, οι οποίες μετατρέπονται και δηλώνονται γλωσσικά ως σημασιολογικές διαφοροποιήσεις, διακρίσεις και αποχρώσεις στον χώρο των συνωνύμων.

Δείτε ολόκληρη την Εισαγωγή τού Λεξικού Συνωνύμων και Αντωνύμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας εδώ

1. ΛΗΜΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

Στο παρόν Λεξικό περιλαμβάνονται μόνον –όπως είναι αυτονόητο– λέξεις που έχουν συνώνυμα ή/και αντώνυμα. Δεν περιλαμβάνονται: αρκτικόλεξα, κύρια ονόματα (εκτός από περιπτώσεις μετωνυμίας, π.χ. Τιτάνας), τοπωνύμια και ξένοι όροι σε λατινικό αλφάβητο.

Δείτε ολόκληρη τη Δομή τού Λεξικού εδώ


Δείτε ολόκληρο τον Οδηγό Ανάγνωσης Λημμάτων εδώ



« επιστροφή

 

Όλα τα δικαιώματα έχουν δεσμευτεί © 2009 - 2014 | Όροι Χρήσης Ιστοτόπου | Χάρτης Ιστοτόπου |  RSS | Αρχική
 
Powered by Webiz