English - Under Construction
 
 


Η παρούσα ιστοσελίδα (www.babiniotis.gr) είναι ο μόνος έγκυρος διαδικτυακός τόπος που αφορά στη δραστηριότητα και στα κείμενά μου.
========================================

Ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης συνεργάζεται επιστημονικά με τη δημοσιογράφο Βίκυ Φλέσσα στην παρουσίαση μιας γλωσσικής εκπομπής για τη δημόσια τηλεόραση με τίτλο «Οι λέξεις φταίνε», η οποία προβάλλεται από την 1η Φεβρουαρίου κάθε Κυριακή στη ΝΕΡΙΤ στις 19.15 (μετά το δελτίο ειδήσεων)
Δείτε τις προηγούμενες εκπομπές εδώ

========================================
΄Αρθρο τού Γ. Μπαμπινιώτη στην εφημερίδα Το Βήμα.
Αριστ(ερ)ολογίες

Εν πρώτοις, «ονομάτων επίσκεψις». Οι λέξεις αριστερός και άριστος είναι ομόρριζες. Η πρώτη παρήχθη από τη δεύτερη.
Περισσότερα
=======================
Κείμενο τού καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη με τίτλο "Ancient Macedonian: A case study"
 
που δημοσιεύεται στην περιοδική έκδοση Macedonian Studies Journal που εκδίδει το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών (Australian Institute of Macedonian Studies). Περισσότερα

========================================

Το νέο Λεξικό τού Γ. Μπαμπινιώτη

Το παρόν Λεξικό λειτουργεί ως «γλωσσικός σύμβουλος» κάθε ομιλητή τής ελληνικής γλώσσας, παρέχοντας έγκυρες και κατανοητές συμβουλές για κάθε γλωσσική δυσκολία που συναντά (ορθογραφική, σημασιολογική, γραμματική, συντακτική, υφολογική)
Περισσότερα








========================================
'Αρθρο του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη στην εφημερίδα Το ΒΗΜΑ.
"Μητρικής γλώσσης εγκώμιον"

Η Διεθνής Ημέρα για τη μητρική γλώσσα που θα εορτασθεί σε λίγες μέρες δίνει ευκαιρία για μερικές σκέψεις πάνω σ' αυτό το καίριο θέμα. Κάθε άνθρωπος όπου γης διαθέτει ένα κοινό γνώρισμα: μαθαίνει εξ απαλών ονύχων τη μητρική του γλώσσα. Περισσότερα


========================================

Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο (Γ΄ ΕΚΔΟΣΗ 2012)


Γ' έκδοση (2012) ΕΓΧΡΩΜΗ
Σελίδες: 1.600
Διαστάσεις: 153 x 237mm
ISBN: 978-960-9582-03-2
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
(Α΄ Έκδοση 2004, Β΄ Έκδοση 2008)
Περισσότερα






========================================

Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ Δ’ έκδοση (2012) Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας

  
Σελίδες: 2.256
Διαστάσεις: 194 x 263mm
ISBN: 978-960-89751-5-6
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
 Περισσότερα










========================================

Ετυμολογικό Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας.
Ιστορία των λέξεων.

Β' έκδοση (2011)
Διαστάσεις: 1720 σελ., 153 x 237mm
ISBN: 978-960-9582-00-1
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 
Περισσότερα










========================================

Λεξικό Συνωνύμων και Αντωνύμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας
 
Α' έκδοση (2011)
Σελίδες: 1.248
Διαστάσεις: 153 x 237mm
ISBN: 978-960-89751-9-4
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ.
Περισσότερα

Δείτε το ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1 για το νέο λεξικό εδώ



 
 

========================================

"Διαλογισμοί για τη γλώσσα" 3η έκδοση 
   
«Διαλογισμοί για τη γλώσσα και τη γλώσσα μας. Απλά μαθήματα γλώσσας και γλωσσολογίας »  (σελ. 222, Αθήνα 2010, Εκδ. Καστανιώτη)  κυκλοφορεί ήδη στα βιβλιοπωλεία η 3η έκδοση. 
(Περισσότερα για το βιβλίο)

  









========================================


Είσοδος

 

 

 

 

                  ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

Εμπλούτισε το Λεξιλόγιό σου με απαιτητικές λέξεις
_________________________________

φρούδος

  (αρχαία λέξη, φροῦδος < (φράση) πρὸ ὁδοῦ με αρχική σημασία «αυτός που έχει προχωρήσει και δεν φαίνεται πια», άρα «χαμένος, μάταιος»)
= μάταιος, ανώφελος
π.χ. «Και οι ελπίδες και οι προσπάθειες να ορθοποδήσει η επιχείρησή του αποδείχθηκαν τελικά φρούδες και οδηγήθηκε σε χρεοκοπία»

 
Δείτε περισσότερες λέξεις 

  

   

             ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

_________________________________

 Όχι και «βιώσιμο χρέος» !

 «Βιώσιμος» = «αυτός που έχει τη δυνατότητα ή μεγάλες πιθανότητες να επιζήσει, να επιβιώσει»

Παλεύουμε ως χώρα και δοκιμαζόμαστε και εκλιπαρούμε τους δανειστές να δείξουν κατανόηση ώστε να γίνει το χρέος μας βιώσιμο; Μα βιώσιμος σημαίνει (ο ορισμός που δίνω στο λεξικό μου) «αυτός που έχει τη δυνατότητα ή μεγάλες πιθανότητες να επιζήσει, να επιβιώσει». Με αυτή την έννοια ζητάμε λ.χ. «να βρεθεί μια δίκαιη και βιώσιμη λύση για το Kυπριακό». Μ’ αυτό το πνεύμα μιλάμε και για «βιώσιμες επιχειρήσεις» ή για «βιώσιμη κυβέρνηση». Αυτό, λοιπόν, ζητούμε γλωσσικά και για το χρέος μας; Να επιβιώσει (μη τυχόν και μάς λείψει) και να μακροημερεύσει (βοήθειά μας…); Προφανώς, εννοιολογικά, σημασιολογικά και πραγματολογικά μιλάμε για άλλο αίτημα : να γίνει το χρέος μας διαχειρίσιμο, να μπορούμε να το διαχειριστούμε σύμφωνα με τις δυνατότητες που έχουμε και, κυρίως, να μειωθεί και να πάψει να είναι εθνικός βραχνάς. Δεν θέλουμε επ’ ουδενί να είναι βιώσιμο· θέλουμε να είναι εξυπηρετήσιμο, να μπορούμε να ανταποκριθούμε κατά το δυνατόν στις υποχρεώσεις που επιβάλλει και, τελικά, προσδοκούμε και επιδιώκουμε με τις απαραίτητες ρυθμίσεις να γίνει αντιμετωπίσιμο. Όχι βιώσιμο, προς Θεού! Κι αν αυτό πρέπει να πάψει να εξαρτάται από την τρόικα, ας το επιχειρήσουμε κι αυτό όσο δύσκολο κι αν είναι, αφού προηγουμένως –παρεμπιπτόντως– λύσουμε στην επικοινωνία μας το εύκολο θέμα τής κλίσης και τής χρήσης αυτής τής λέξης.

Δείτε περισσότερα 
 
Προσοχή!
Οι γλωσσικές επισημάνσεις που γίνονται εδώ δεν αποσκοπούν στο να θίξουν κάποιον/κάποια που είπε ἠ έγραψε κάτι λανθασμένα (γι’ αυτό και δεν αναφέρονται ονόματα). Αποβλέπουν στο να επισημανθούν κάποια συχνότερα γλωσσικά λάθη, ώστε να αποφεύγονται από τους πιο προσεκτικούς ομιλητές.

   

                 Ετυμοπερίεργα

_____________________________

λιμουζίνα, Ὅμηρος – όμηρος 

  λιμουζίνα
Αποτελεί μεταφορά τού γαλλ. limousine, που αρχικά σήμαινε «είδος επανωφορίου».
Το γαλλικό limousine (που πρωτοεμφνίζεται το 1841), με τη σειρά του, προέρχεται από το τοπωνύμιο Limousin (από το όψιμο λατινικό Lemovicinium), περιοχή κοντά στον Κεντρικό Ορεινό Όγκο, με πρωτεύουσα τη Λιμόζ (Limoges), όπου οι κάτοικοι συνήθιζαν να φορούν μακριά πανωφόρια από παχύ μαλλί. Προς το τέλος τού 19ου αι. η λέξη δήλωσε τις «κλειστές (στο πίσω μέρος) άμαξες» και τα (πρώτα) «κλειστά αυτοκίνητα», επειδή διέθεταν σκέπαστρο που έμοιαζε με επανωφόρι. Αργότερα η λέξη απέκτησε τη σημασία «πολυτελές όχημα».

  
Ὅμηρος - όμηρος
Η λέξη όμηρος προέρχεται από την αρχαία λ. ὅμηρος [ήδη τον 5ο αι. π.Χ., πβ. Ηροδ. Ἱστ. 6.99.3: καὶ ὁμήρους τῶν νησιωτέων παῖδας ἐλάμβανον], η οποία αρχικά σήμαινε «αυτός που εξαναγκάζεται να ακολουθήσει» και, κατ’ επέκταση, «αυτός που ακολουθεί (πβ. τη «γλώσσα» τού λεξικογράφου Ησυχίου ὁμηρεῖ· ἐγγυᾶται, ἀκολουθεῖ). Άρα όμηρος < ὁμ(ο)- + -ηρος ( από το ἀρ- με έκταση τού αρκτικού ἀ- λόγω τής συνθέσεως). Το θέμα ἀρ- εντάσσεται στην ευρεία λεξιλογική οικογένεια τού ρήματος ἀραρίσκω «συνδέω, συνάπτω – τακτοποιώ, προετοιμάζω» (με ομόρριζα λέξεις όπως ἀρετή, ἀρέσκω, ἄρθρον, ἅρμα, ἁρμός, ἀριθμός κ.ά.).
Από το επίθ. ὅμηρος έχει προέλθει το κύριο όνομα Ὅμηρος, παρά τους ποικίλους μύθους που είχαν αναπτυχθεί στην Αρχαιότητα σχετικά με την ετυμολόγηση τού ονόματος, με γνωστότερη την παρετυμολογική εκδοχή ότι Ὅμηρος είναι ὁ μὴ ὁρῶν «αυτός που δεν βλέπει» (επειδή ο ποιητής ήταν τυφλός). Το αντίθετο είναι πιθανόν να συνέβη, αν είναι αξιόπιστες κάποιες αρχαίες μαρτυρίες, ότι δηλ. από τον τυφλό Όμηρο η αρχαία λέξη όμηρος ως ουσιαστικό χρησιμοποιήθηκε με τη σημασία «τυφλός» και ότι το ομηρεύω ακόμη σήμανε «οδηγώ τυφλό» (βλ. λ. Ὅμηρος στο Λεξικό τής αρχαίας των Liddell - Scott)
.
 
Δείτε περισσότερα ετυμοπερίεργα
 

  

   

  Από τα κείμενα τού Γ. Μπαμπινιώτη
_________________________________

  οἴκοθεν – οἴκοι – οἴκαδε
Ἀπὸ τὴ σύνθεση στὴν ἀνάλυση

  Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεύει –μαζὶ μὲ τὴν ἀρχαία Ἰνδική καὶ τὴ Χεττιτικὴ– τὴν παλαιότερη μορφὴ τῆς κοινῆς τῶν Ἰνδοευρωπαίων γλώσσας, τῆς λεγομένης Ἰνδοευρωπαϊκῆς, ποὺ ἦταν (ὅσο γνωρίζουμε ἀπὸ τὴ Συγκριτικὴ Γλωσσολογία) μιὰ κατ’ ἐξοχὴν συνθετικὴ γλῶσσα. Δήλωνε δηλ. πολλὲς γραμματικὲς σημασίες μὲ καταλήξεις (ληκτικὰ μορφήματα), ἐνταγμένες στὸ ὄνομα ἢ στὸ ρῆμα. Ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ ξεκίνησε ἀπὸ μιὰ τέτοια δομικὴ μορφή, γιὰ νὰ ἐξελιχθεῖ βαθμηδὸν σὲ μιὰ ἀναλυτικότερη γλῶσσα (ὅπως εἶναι ἡ Νέα Ἑλληνική) χωρὶς ὅμως νὰ χάσει ποτὲ τελείως τὸν συνθετικό της χαρακτῆρα. Τὸ πλῆθος τῶν καταλήξεων τοῦ ὀνόματος καὶ τοῦ ρήματος μαρτυρεῖ τοῦ λόγου τὸ ἀληθές.
Ὡστόσο, καὶ στὴν Ἑλληνικὴ ἔγιναν μεταδομήσεις τοῦ πτωτικοῦ συστήματος ποὺ ὁδήγησαν σέ «συγκρητισμό» τῶν πτώσεων καί –σὲ νεότερους χρόνους– σὲ ἀναλυτικὲς δηλώσεις μὲ τὴ χρήση προθέσεων. Ἔτσι ὁ τύπος οἴκοθεν, ποὺ δήλωνε τὴν ἀφαιρετικὴ πτώση (= «ἀπὸ τὸν οἶκο»), ἐξέλιπε. Τὴ θέση του πῆρε ἡ γενικὴ πτώση οἴκου καί, ἀργότερα ἡ ἐμπρόθετη : ἀπὸ τοῦ οἴκου ποὺ ἐξελίχθηκε σὲ σύνταξη μὲ αἰτιατικὴ πτώση ἀπὸ τὸν οἶκο.
Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ μὲ τὸν τύπο οἴκοι, ποὺ δήλωνε τὴν τοπικὴ πτώση (= ἐν τῷ οἴκῳ). Ἡ τοπικὴ πτώση συγχωνεύθηκε («συγκρητίσθηκε») μὲ τὴ δοτική (οἴκοι = οἴκῳ) καί, ἀργότερα, δηλώθηκε ἀναλυμένα (οἴκῳ > ἐν τῷ οἴκῳ > εἰς τὸν οἶκο).
Τέλος, συνθετικοὶ τύποι, ὅπως τὸ οἴκαδε ποὺ δήλωναν τήν «εἰς τόπον κίνηση» ἐκφράστηκαν ἀναλυτικά : εἰς / πρὸς τὸν οἶκον. Γενικότερα ἡ μορφολογικὴ (γραμματικὴ) συγχώνευση πτώσεων (ἀφαιρετική + γενική > γενική – τοπική + ὀργανική + δοτική > δοτική – γενική + δοτική > γενική) καὶ ἡ ἀναλυτικὴ δήλωσή τους μὲ προθέσεις (ἀπὸ τὴν πόλη – στὴν πόλη) ἐπικράτησαν ἐν πολλοῖς καὶ στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα.
Ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ξεκίνησε μὲ ὀκτὼ πτώσεις στὴν κλίση τῶν ὀνομάτων (τῶν ὁποίων σώζονται τὰ ἴχνη σὲ τύπους ὅπως οἴκοθεν οἴκοι οἴκαδε), γιὰ νὰ ἐξελιχθεῖ σ’ ἕνα σύστημα μὲ πέντε πτώσεις στὴν κλασικὴ Ἑλληνικὴ καὶ νὰ καταλήξει σ’ ἕνα σύστημα μὲ τέσσερεις πτώσεις στὴ Νέα Ἑλληνική.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γ. Μπαμπινιώτη 2010 : Διαλογισμοὶ γιὰ τὴ γλῶσσα καὶ τὴ γλῶσσα μας, σελ. 141.

Δείτε περισσότερα κείμενα
 

 

 

 


Όλα τα δικαιώματα έχουν δεσμευτεί © 2009 - 2015 | Όροι Χρήσης Ιστοτόπου | Χάρτης Ιστοτόπου |  RSS | Αρχική
 
Powered by Webiz