English - Under Construction
 
 


Η παρούσα ιστοσελίδα (www.babiniotis.gr) είναι ο μόνος έγκυρος διαδικτυακός τόπος που αφορά στη δραστηριότητα και στα κείμενά μου.
========================================
Μαθήματα Γ. Μπαμπινιώτη στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο: «Δυσκολίες και λάθη στη χρήση τής Ελληνικής»

Ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης θα διδάξει στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο τής Στοάς τού Βιβλίου μαθήματα για την ελληνική γλώσσα με τίτλο «Δυσκολίες και λάθη στη χρήση τής Ελληνικής». Τα μαθήματα θα πραγματοποιηθούν στις 8,11,15,18 και 22 Δεκεμβρίου και ώρα 18.00-19.30.

Για το αναλυτικό πρόγραμμα και τις εγγραφές δείτε εδώ

========================================
΄Αρθρο τού Γ. Μπαμπινιώτη στην εφημερίδα Το Βήμα.
Η αποξένωση από την εικόνα τής λέξης - Τα Greeklish και οι επιπτώσεις τους

Μια συχνή ερώτηση στους γλωσσολόγους είναι αν η χρήση τού ηλεκτρονικού τρόπου γραφής των κειμένων στο Διαδίκτυο και ειδικότερα η γραφή με λατινικούς χαρακτήρες, τα Greeklish, επηρεάζουν αρνητικά τη γνώση και, γενικότερα, την ποιότητα χρήσης τής γλώσσας..

Περισσότερα


========================================

Συζητήσεις Γ. Μπαμπινιώτη στο ρ/φ τού ΣΚΑΙ:
«40 αιώνες ελληνική γλώσσα»


Ο καθηγητής Γ. Μπαμπινιώτης μιλά για την ελληνική γλώσσα κάθε Κυριακή (ώρα 10.00) στην εκπομπή τού Άρη Πορτοσάλτε από το ραδιόφωνο τού ΣΚΑΙ (100,4). Η σειρά των εκπομπών έχει τίτλο «40 αιώνες ελληνική γλώσσα».

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις  εκπομπές  εδώ

========================================
Κείμενο τού καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη με τίτλο "Ancient Macedonian: A case study"
 
που δημοσιεύεται στην περιοδική έκδοση Macedonian Studies Journal που εκδίδει το Αυστραλιανό Ινστιτούτο Μακεδονικών Σπουδών (Australian Institute of Macedonian Studies). Περισσότερα

========================================

Συνέντευξη του Γ. Μπαμπινιώτη στο naftemporiki.gr για τη γλώσσα και το νέο του λεξικό

Περισσότερα
========================================
Συνέντευξη τού Γ. Μπαμπινιώτη για το νέο λεξικό και την ελληνική γλώσσα στο ΒΗΜΑ, στη δημοσιογράφο Λαμπρινή Κουζέλη (9/2/2014).
"Η κατάκτηση τής γλώσσας είναι έργο ζωής"

Πενήντα χρόνια καριέρας στη διδασκαλία τής γλώσσας και στην υπηρεσία τής λεξικογραφίας. (Περισσότερα).


========================================
'Aρθρο τής Λώρης Κέζα στο ΒΗΜΑ για το νέο λεξικό (9/2/2014)

Ομιλείτε ελληνικά;

Το έβδομο λεξικό τού Γιώργου Μπαμπινιώτη είναι αφιερωμένο στα λάθη. Γιατί η σωστή σχέση με τη γλώσσα είναι ένας διαρκής έρωτας. (Περισσότερα)
 

========================================
Μόλις κυκλοφορήθηκε το νέο Λεξικό τού Γ. Μπαμπινιώτη

Το παρόν Λεξικό λειτουργεί ως «γλωσσικός σύμβουλος» κάθε ομιλητή τής ελληνικής γλώσσας, παρέχοντας έγκυρες και κατανοητές συμβουλές για κάθε γλωσσική δυσκολία που συναντά (ορθογραφική, σημασιολογική, γραμματική, συντακτική, υφολογική)
Περισσότερα








 

========================================
'Αρθρο του καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη στην εφημερίδα Το ΒΗΜΑ.
"Μητρικής γλώσσης εγκώμιον"

Η Διεθνής Ημέρα για τη μητρική γλώσσα που θα εορτασθεί σε λίγες μέρες δίνει ευκαιρία για μερικές σκέψεις πάνω σ' αυτό το καίριο θέμα. Κάθε άνθρωπος όπου γης διαθέτει ένα κοινό γνώρισμα: μαθαίνει εξ απαλών ονύχων τη μητρική του γλώσσα. Περισσότερα


========================================

Από τα μαθήματα τού καθηγητή Γ. Μπαμπινιώτη για την ελληνική γλώσσα στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο τής Στοάς τού Βιβλίου, Ιανουάριος 2013

1. Η τριαδικότητα τής ανθρώπινης ύπαρξης : κόσμος, νους, γλώσσα https://vimeo.com/65880657

2. Ο ρόλος τής δείξης στην επικοινωνία https://vimeo.com/65882556

3. Υπάρχουν πράγματα που δεν μπορείς να πεις σε μια συγκεκριμένη γλώσσα; https://vimeo.com/65887373

Ο νέος κύκλος μαθημάτων στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο τής Στοάς τού Βιβλίου (Μάιος – Ιούνιος 2013) περιλαμβάνει σειρές μαθημάτων που αφρούν στην κοσμολογία (Δημήτρης Νανόπουλος), την αρχαία ελληνική τεχνολογία (Θεοδόσης Τάσιος), την ελληνική πεζογραφία (Ελένη Πολίτου-Μαρμαρινού), στον ρωμαϊκό πολιτισμό, στην αισθητική.

Για το αναλυτικό πρόγραμμα
Περισσότερα

========================================

Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο (Γ΄ ΕΚΔΟΣΗ 2012)


Γ' έκδοση (2012) ΕΓΧΡΩΜΗ
Σελίδες: 1.600
Διαστάσεις: 153 x 237mm
ISBN: 978-960-9582-03-2
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
(Α΄ Έκδοση 2004, Β΄ Έκδοση 2008)
Περισσότερα






========================================

Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ Δ’ έκδοση (2012) Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας

  
Σελίδες: 2.256
Διαστάσεις: 194 x 263mm
ISBN: 978-960-89751-5-6
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ
 Περισσότερα










========================================

Ετυμολογικό Λεξικό τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας.
Ιστορία των λέξεων.

Β' έκδοση (2011)
Διαστάσεις: 1720 σελ., 153 x 237mm
ISBN: 978-960-9582-00-1
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 
Περισσότερα










========================================

Λεξικό Συνωνύμων και Αντωνύμων τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας
 
Α' έκδοση (2011)
Σελίδες: 1.248
Διαστάσεις: 153 x 237mm
ISBN: 978-960-89751-9-4
Εκδόσεις: ΚΕΝΤΡΟ ΛΕΞΙΚΟΛΟΓΙΑΣ.
Περισσότερα

Δείτε το ρεπορτάζ του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤ1 για το νέο λεξικό εδώ



 
 

========================================

"Διαλογισμοί για τη γλώσσα" 3η έκδοση 
   
«Διαλογισμοί για τη γλώσσα και τη γλώσσα μας. Απλά μαθήματα γλώσσας και γλωσσολογίας »  (σελ. 222, Αθήνα 2010, Εκδ. Καστανιώτη)  κυκλοφορεί ήδη στα βιβλιοπωλεία η 3η έκδοση. 
(Περισσότερα για το βιβλίο)

  









========================================


Είσοδος

 

 

 

 

                  ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

Εμπλούτισε το Λεξιλόγιό σου με απαιτητικές λέξεις
_________________________________

ξενηλασίας

  (αρχαία λέξη ξενηλασία «[στην αρχαία Σπάρτη] η εκδίωξη από την πόλη ξένων, εφόσον θεωρούνταν ανεπιθύμητοι ή επικίνδυνοι για τα σπαρτιατικά ήθη» < ξένος + ἐλαύνω «οδηγώ, θέτω σε κίνηση». Ομόρριζα : επ-ελαύνω - επέλαση, απελαύνω – απέλαση, προ-ελαύνω – προέλαση, ελατός – -ηλασία [ποδ-ήλατο – κωπ-ηλασία], έλασμα, ελαστικός, ελατήριο, έλα)
= απέλαση ξένων, εκδίωξη ή καταδίωξη τού ξενικού ως επικίνδυνου
π.χ. «Ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης έχει γράψει για το θέμα τής γλωσσικής ξενηλασίας, τής εκδίωξης δηλ. από τη γλώσσα των ξένων λέξεων»

 
Δείτε περισσότερες λέξεις 

  

   

             ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

_________________________________

 Όχι και «ένοικος τάφου» !

 Πάσης μορφής τάφος δεν «ενοικείται» από κάποιον

Επειδή λέγεται, γράφεται και ακούγεται κατά κόρον ο χαρακτηρισμός «ένοικος τού τάφου» στην Αμφίπολη και πιθανολογείται σωρεία «ενοίκων» τού έξοχου ταφικού αυτού μνημείου, ας σημειώσουμε –για να μη εντείνουμε το θρίλερ και από γλωσσικής πλευράς– ότι προκειμένου για τάφους δεν μιλούμε για «ένοικο τού τάφου»! Πάσης μορφής τάφος δεν «ενοικείται» από κάποιον. Ενοίκους έχει –ευτυχώς– μόνο ένα δωμάτιο, ένα σπίτι, μια πολυκατοικία, ένα ξενοδοχείο κ.λπ., δηλ. ζωντανούς που διαμένουν και ζουν μέσα. Με τους τάφους είναι, δυστυχώς, διαφορετικά τα πράγματα. Ο τάφος έχει νεκρό ή νεκρούς, έστω και μεγαλόσχημους («πάντα ματαιότης τα ανθρώπινα…»), αλλά όχι ενοίκους. Ένας τάφος επίσης μπορεί να ανήκει σε κάποιον, όχι ως μακάβρια ιδιοκτησία, αλλά ως αναφορά στο όνομα τού ταφέντος, ως αναφορά σε κάποιον νεκρό, θαμμένο εκεί.
Επειδή (κατά τη γνωστή ρήση), όλοι θέλουμε να πάμε στον παράδεισο, αλλά κανείς δεν βιάζεται, ας αποφεύγουμε την αναφορά σε «ενοίκους τάφου», έστω και τής Αμφιπόλεως… Θεός φυλάξοι! .

Δείτε περισσότερα 
 
Προσοχή!
Οι γλωσσικές επισημάνσεις που γίνονται εδώ δεν αποσκοπούν στο να θίξουν κάποιον/κάποια που είπε ἠ έγραψε κάτι λανθασμένα (γι’ αυτό και δεν αναφέρονται ονόματα). Αποβλέπουν στο να επισημανθούν κάποια συχνότερα γλωσσικά λάθη, ώστε να αποφεύγονται από τους πιο προσεκτικούς ομιλητές.

   

                 Ετυμοπερίεργα

_____________________________

λιμουζίνα, Ὅμηρος – όμηρος 

  λιμουζίνα
Αποτελεί μεταφορά τού γαλλ. limousine, που αρχικά σήμαινε «είδος επανωφορίου».
Το γαλλικό limousine (που πρωτοεμφνίζεται το 1841), με τη σειρά του, προέρχεται από το τοπωνύμιο Limousin (από το όψιμο λατινικό Lemovicinium), περιοχή κοντά στον Κεντρικό Ορεινό Όγκο, με πρωτεύουσα τη Λιμόζ (Limoges), όπου οι κάτοικοι συνήθιζαν να φορούν μακριά πανωφόρια από παχύ μαλλί. Προς το τέλος τού 19ου αι. η λέξη δήλωσε τις «κλειστές (στο πίσω μέρος) άμαξες» και τα (πρώτα) «κλειστά αυτοκίνητα», επειδή διέθεταν σκέπαστρο που έμοιαζε με επανωφόρι. Αργότερα η λέξη απέκτησε τη σημασία «πολυτελές όχημα».

  
Ὅμηρος - όμηρος
Η λέξη όμηρος προέρχεται από την αρχαία λ. ὅμηρος [ήδη τον 5ο αι. π.Χ., πβ. Ηροδ. Ἱστ. 6.99.3: καὶ ὁμήρους τῶν νησιωτέων παῖδας ἐλάμβανον], η οποία αρχικά σήμαινε «αυτός που εξαναγκάζεται να ακολουθήσει» και, κατ’ επέκταση, «αυτός που ακολουθεί (πβ. τη «γλώσσα» τού λεξικογράφου Ησυχίου ὁμηρεῖ· ἐγγυᾶται, ἀκολουθεῖ). Άρα όμηρος < ὁμ(ο)- + -ηρος ( από το ἀρ- με έκταση τού αρκτικού ἀ- λόγω τής συνθέσεως). Το θέμα ἀρ- εντάσσεται στην ευρεία λεξιλογική οικογένεια τού ρήματος ἀραρίσκω «συνδέω, συνάπτω – τακτοποιώ, προετοιμάζω» (με ομόρριζα λέξεις όπως ἀρετή, ἀρέσκω, ἄρθρον, ἅρμα, ἁρμός, ἀριθμός κ.ά.).
Από το επίθ. ὅμηρος έχει προέλθει το κύριο όνομα Ὅμηρος, παρά τους ποικίλους μύθους που είχαν αναπτυχθεί στην Αρχαιότητα σχετικά με την ετυμολόγηση τού ονόματος, με γνωστότερη την παρετυμολογική εκδοχή ότι Ὅμηρος είναι ὁ μὴ ὁρῶν «αυτός που δεν βλέπει» (επειδή ο ποιητής ήταν τυφλός). Το αντίθετο είναι πιθανόν να συνέβη, αν είναι αξιόπιστες κάποιες αρχαίες μαρτυρίες, ότι δηλ. από τον τυφλό Όμηρο η αρχαία λέξη όμηρος ως ουσιαστικό χρησιμοποιήθηκε με τη σημασία «τυφλός» και ότι το ομηρεύω ακόμη σήμανε «οδηγώ τυφλό» (βλ. λ. Ὅμηρος στο Λεξικό τής αρχαίας των Liddell - Scott)
.
 
Δείτε περισσότερα ετυμοπερίεργα
 

  

   

  Από τα κείμενα τού Γ. Μπαμπινιώτη
_________________________________

  οἴκοθεν – οἴκοι – οἴκαδε
Ἀπὸ τὴ σύνθεση στὴν ἀνάλυση

  Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεύει –μαζὶ μὲ τὴν ἀρχαία Ἰνδική καὶ τὴ Χεττιτικὴ– τὴν παλαιότερη μορφὴ τῆς κοινῆς τῶν Ἰνδοευρωπαίων γλώσσας, τῆς λεγομένης Ἰνδοευρωπαϊκῆς, ποὺ ἦταν (ὅσο γνωρίζουμε ἀπὸ τὴ Συγκριτικὴ Γλωσσολογία) μιὰ κατ’ ἐξοχὴν συνθετικὴ γλῶσσα. Δήλωνε δηλ. πολλὲς γραμματικὲς σημασίες μὲ καταλήξεις (ληκτικὰ μορφήματα), ἐνταγμένες στὸ ὄνομα ἢ στὸ ρῆμα. Ἡ ἀρχαία Ἑλληνικὴ ξεκίνησε ἀπὸ μιὰ τέτοια δομικὴ μορφή, γιὰ νὰ ἐξελιχθεῖ βαθμηδὸν σὲ μιὰ ἀναλυτικότερη γλῶσσα (ὅπως εἶναι ἡ Νέα Ἑλληνική) χωρὶς ὅμως νὰ χάσει ποτὲ τελείως τὸν συνθετικό της χαρακτῆρα. Τὸ πλῆθος τῶν καταλήξεων τοῦ ὀνόματος καὶ τοῦ ρήματος μαρτυρεῖ τοῦ λόγου τὸ ἀληθές.
Ὡστόσο, καὶ στὴν Ἑλληνικὴ ἔγιναν μεταδομήσεις τοῦ πτωτικοῦ συστήματος ποὺ ὁδήγησαν σέ «συγκρητισμό» τῶν πτώσεων καί –σὲ νεότερους χρόνους– σὲ ἀναλυτικὲς δηλώσεις μὲ τὴ χρήση προθέσεων. Ἔτσι ὁ τύπος οἴκοθεν, ποὺ δήλωνε τὴν ἀφαιρετικὴ πτώση (= «ἀπὸ τὸν οἶκο»), ἐξέλιπε. Τὴ θέση του πῆρε ἡ γενικὴ πτώση οἴκου καί, ἀργότερα ἡ ἐμπρόθετη : ἀπὸ τοῦ οἴκου ποὺ ἐξελίχθηκε σὲ σύνταξη μὲ αἰτιατικὴ πτώση ἀπὸ τὸν οἶκο.
Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ μὲ τὸν τύπο οἴκοι, ποὺ δήλωνε τὴν τοπικὴ πτώση (= ἐν τῷ οἴκῳ). Ἡ τοπικὴ πτώση συγχωνεύθηκε («συγκρητίσθηκε») μὲ τὴ δοτική (οἴκοι = οἴκῳ) καί, ἀργότερα, δηλώθηκε ἀναλυμένα (οἴκῳ > ἐν τῷ οἴκῳ > εἰς τὸν οἶκο).
Τέλος, συνθετικοὶ τύποι, ὅπως τὸ οἴκαδε ποὺ δήλωναν τήν «εἰς τόπον κίνηση» ἐκφράστηκαν ἀναλυτικά : εἰς / πρὸς τὸν οἶκον. Γενικότερα ἡ μορφολογικὴ (γραμματικὴ) συγχώνευση πτώσεων (ἀφαιρετική + γενική > γενική – τοπική + ὀργανική + δοτική > δοτική – γενική + δοτική > γενική) καὶ ἡ ἀναλυτικὴ δήλωσή τους μὲ προθέσεις (ἀπὸ τὴν πόλη – στὴν πόλη) ἐπικράτησαν ἐν πολλοῖς καὶ στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα.
Ἀξίζει νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ ξεκίνησε μὲ ὀκτὼ πτώσεις στὴν κλίση τῶν ὀνομάτων (τῶν ὁποίων σώζονται τὰ ἴχνη σὲ τύπους ὅπως οἴκοθεν οἴκοι οἴκαδε), γιὰ νὰ ἐξελιχθεῖ σ’ ἕνα σύστημα μὲ πέντε πτώσεις στὴν κλασικὴ Ἑλληνικὴ καὶ νὰ καταλήξει σ’ ἕνα σύστημα μὲ τέσσερεις πτώσεις στὴ Νέα Ἑλληνική.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γ. Μπαμπινιώτη 2010 : Διαλογισμοὶ γιὰ τὴ γλῶσσα καὶ τὴ γλῶσσα μας, σελ. 141.

Δείτε περισσότερα κείμενα
 

 

 

 


Όλα τα δικαιώματα έχουν δεσμευτεί © 2009 - 2014 | Όροι Χρήσης Ιστοτόπου | Χάρτης Ιστοτόπου |  RSS | Αρχική
 
Powered by Webiz